Charlie's Good Tonight

Δύο είναι τα εξώφυλλα δίσκων στα οποία έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Στο πρώτο μονοπωλεί το εμπροσθόφυλλο (Get Yer Ya Ya's Out!). Στην ομαδική φωτογραφία του δεύτερου βρίσκεται σε πρώτο πλάνο, ενώ στα κουμπιά του πανωφοριού του διακρίνεται με δυσκολία ο τίτλος του (Between The Buttons). Το οπισθόφυλλο του δεύτερου αυτού άλμπουμ, εξάλλου, καλύπτεται από ένα κόμικ στριπ, μια εικονογραφημένη καρικατούρα-nursery rhyme φτιαγμένη από τον ίδιο.

Ήσυχα μετράμε διαστήματα και παύσεις...

Το γεγονός ότι ο ντράμερ των Ρόλινγκ Στόουνς ήταν τόσο προβεβλημένος δείχνει κάποια πράγματα. Πρώτον ότι ο Γουότς ήταν σημαντική φυσιογνωμία για την εικόνα της μπάντας, γι' αυτό που πρέσβευε ως φορέας στιλ, και δεύτερον ότι στην ιεραρχία των μελών του γκρουπ είχε σημαντική θέση.

Το σημαντικότερο, όμως, όλων ήταν ότι υπήρξε σπουδαίος μουσικός και ότι η συνεισφορά του στο χτίσιμο του ήχου της σπουδαιότερης ροκ εν ρολ μπάντας ήταν καθοριστική. Οι Στόουνς είναι οι μάστορες του υπαινιγμού. Τα πλέον θορυβώδη κομμάτια τους είναι μετρημένα με αλάνθαστο τρόπο. Ποτέ δεν αγάπησαν ιδιαίτερα την παραμόρφωση και τον επιτηδευμένα στριφνό όγκο των ηλεκτρικών ριφς συγχρόνων και μεταγενέστερων. Κρατούσαν χαμηλό προφίλ (στη μουσική ποιητική τους) και αντί για τον εντυπωσιασμό, επένδυσαν στον χωνεμένο, απλό, σκληρό ήχο. Αυτό θα ήταν απραγματοποίητο χωρίς τη συνεισφορά του Γουότς.

Για το μέτρημα του χρόνου πάνω στα τύμπανα και στα πιατίνια δεν μπορώ να κάνω συγκρίσεις ή να πω πολλά, παρά μόνον ότι ο ήρεμος και σίγουρος καλπασμός που έγραφαν οι μπαγκέτες του στις παλλόμενες μεμβράνες των τυμπάνων και ο ρυθμός της καρδιάς, που είχε το χτύπημα της μπότας του πάνω στην γκρανκάσα ήταν η στέρεη βάση για να χτιστεί το όμορφο οικοδόμημα των άπιαστων σουξέ της μπάντας.

Silly Love Ditties

 

Βαθιά μέσα του ελπίζει ότι μία των ημερών
η ποίησή του θα ανταγωνίζεται
την πυκνότητα γραμματοσήμου
Γεωργία Τριανταφυλλίδου, Ο ποιητής έξω, ΑΓΡΑ 2004

Σε όλη τη διαδρομή του με τους Φαμπ Φορ έφτιαξε ένα χαρακτηριστικό μουσικό σύμπαν ξεχωριστό και αναγνωρίσιμο. Τα τραγούδια του έχουν ταυτότητα. Ακουμπούν στην λόγια ευρωπαϊκή παράδοση, εκκινώντας από τα προϊόντα της αμερικανικής πολιτιστικής εισβολής στη Γηραιά Ήπειρο: το αμερικάνικο τραγούδι του μεσοπολέμου και τα σύγχρονά του ρυδμ εν μπλουζ και ροκ εν ρολ.

Στη μακρόχρονη πορεία του απέτισε φόρο τιμής σε όλα τα μουσικά είδη και στυλ τραγουδιού που τον επηρέασαν, παίζοντας με την ιδέα της μίμησης ενός τραγουδιού, ξεπερνώντας σχεδόν πάντα την πρόθεσή του να μιμηθεί, καταλήγοντας με ένα σπουδαίο πρωτότυπο, τελικά, έργο. Συνέθεσε κομψοτεχνήματα, περνώντας με χαρακτηριστική ευκολία από την αριστοτεχνικά κατασκευασμένη ψυχεδελική γκραντζ βαβούρα του Χέλτερ Σκέλτερ, στο άψογο στιλιστικά Τιν Παν Άλεϊ παστίς του Μπέιμπι'ς Ρικουέστ. Ο καθένας βρίσκει εκεί κάτι για τον εαυτό του.

Αυτά που συνήθως δεν εκτιμώνται όσο θα έπρεπε στις δουλειές του είναι τα τραγουδάκια που γεμίζουν τα αυλάκια του βινυλίου με ό,τι αγοραία χαρακτηρίζεται συμπλήρωμα σ' έναν δίσκο. Ό,τι, δηλαδή, δεν προορίζεται για τα τσαρτς. Τα γεμίσματα του Μακάρτνεϊ είναι μίνιμαλ διαμάντια, ελάχιστης χρονικής διάρκειας αλλά μέγιστης ποιότητας, που δεν γυαλίζουν με την πρώτη, αποκαλύπτονται, όμως, αν κανείς τα προσέξει. 

Ο Μακάρτνεϊ είναι αυτός που κατέστησε το ποτ πουρί μνημείο τραγουδοποιίας και όχι βαρετό συνονθύλευμα ξαναζεσταμένων μελωδιών. Στα δικά του ποτ πουρί αστράφτει η έμπνευση, η ποίηση και η ικανότητα του πολύ μεγάλου καλλιτέχνη. Τα τραγουδάκια του δεν είναι στριμωγμένα και ξέπνοα, αλλά τρυφερά ολοκληρωμένα δράματα, δημιουργήματα της πένας ενός ιδιοφυούς μικρογράφου. Ας μη σταθούμε εδώ στο πασίγνωστο ποτ πουρί του Άμπεϊ Ρόουντ, αλλά ας μνημονεύσουμε αυτά του Red Rose Speedway, του Back To The Egg, αλλά και του πιο πρόσφατου Memory Almost Full. Η αυτοτέλεια των μερών χαρίζει κομψότητα και ομορφιά στο σύνολο. Δεν χάνονται τα κομμάτια αλλά τονίζονται και αναδεικνύονται.

Πρόκειται για την υψηλή τέχνη μιας διάνοιας της ποπ (πόπιουλαρ) μουσικής, ενός σπάνιου ταλέντου του οποίου η μοναδική ευκολία να σκαρώνει αριστουργηματικά τραγουδάκια έχει γεμίσει ομορφιά τους καταλόγους επιτυχιών.

Ποιος να συγκριθεί μαζί σου

Τι σ' έκανε να τρέμεις έτσι, Πρίγκηπα

....................................
η αγάπη για τους ζωντανούς σε οδήγησε
στα τζαμωτά των άσπλαχνων μοναστηριών

πικρό απόσταγμα μιας εκθαμβωτικής προϊστορίας

....................................

Ωδές στον Πρίγκηπα, Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου ΥΨΙΛΟΝ, 1984

Ήταν αναμενόμενο. Αυτό συμβαίνει, νομίζω, με κάποια ιδιαίτερα σουξέ: κυοφορούνται, λουφάζουν κι όταν έρθει η στιγμή, φωτίζουν τον κόσμο. Αισθάνεται κανείς ότι ήταν συνεχώς παρόντα, ενώ ησύχαζαν και ωρίμαζαν στη σκιά των εφήμερων.

Κάπως έτσι, το 1990, έφτασε στο χιτ παρέιντ, στα ηχεία και στις οθόνες μας το Nothing Compares 2 U. Χαρισμένο από τον Prince στην Ιρλανδή τραγουδίστρια Σ. Ο' Κόνορ, έγινε αμέσως και δικαίως μεγάλη επιτυχία. Είχε γραφτεί, το 1985, για το κορίτσι του και το έβγαλε με τους Family, ένα από τα πολλά σάιντ πρότζεκτ του, αλλά πέρασε απαρατήρητο. Με την Ο' Κόνορ, όμως, και την "καινούρια" ενορχηστρωτική ματιά των SOUL II SOUL, το τραγούδι απογειώθηκε. Ξεχωρίζει για πολλούς λόγους κι έναν παραπάνω. Είναι η πλέον αγωνιώδης αναζήτηση του "άλλου" στον κατάλογο τραγουδιών του Πρίγκιπα, τα οποία βρίθουν, συνήθως, ακραίου αισθησιασμού και έξυπνων υπονοούμενων.

Ακολούθησε η κυκλοφορία μιας πιο εσωτερικής και ισορροπημένης ερμηνείας του τραγουδιού: το εξαιρετικό ντουέτο του ίδιου του Πρινς με τη Ρόζι Γκέινς και τους N.P.G. Μετά θάνατον, δε, κυκλοφόρησε η πρώτη ηχογράφηση του τραγουδιού από το δημιουργό του, το 1984, ενώ στο διαδίκτυο μπορεί κανείς ν' ακούσει εκτελέσεις από την Αρίθα Φράνκλιν ή τον Κρις Κόρνελ. 

Υπάρχει, όμως, και μια εκτέλεση από ανεπίσημη ηχογράφηση συναυλίας στην Ατλάντα, όπου ο Πρινς αγγίζει άλλες σφαίρες, συνοδεύοντας στο πιάνο και καθοδηγώντας το κοινό των ενθουσιωδώς συμμετεχόντων ακροατών του. Απλά ασύγκριτο!

It Has Νever Βeen Only Rock'N'Roll

Is It Only Rock'N'Roll?

Όταν οι Ρόλινγκ Στόουνς έβγαλαν το "It's Οnly Rock'N'Roll", θεωρήθηκε ότι με τον τίτλο του άλμπουμ εξηγούσαν στο κοινό τους λόγους που τους οδηγούσαν σε πρόωρη συνταξιοδότηση.

Η αλήθεια είναι πως ο ήχος τους δεν είχε την άγρια, "ακατέργαστη" κόψη του Εκζάιλ ή τον αβανταδόρικο πρωτογονισμό του Γκόουτς Χεντ Σουπ. Ανταποκρινόταν περισσότερο στο συρμό των σέβεντις, ο οποίος ήθελε στρογγυλεμένη ρυθμική αγωγή, χορευτική φανκ προσέγγιση, μια ιδέα Τζαμάικα, γκλαμ αστρόσκονη, χαρντ κιθάρες και την εντελώς απαραίτητη δεξιοτεχνία.

. 

Αλλά ήταν πράγματι μόνο αυτό; Mόνο Ροκ εν Ρολ;

Ήταν μια αποστράτευση πρώην μάχιμων; 

Ήταν μια αβασάνιστη κατάφαση της αντεργκράουντ ιντελιγκέντσιας στο χιτ παρέιντ; 

Ήταν μια εκδοχή φιλικού προς τα μέσα ήχου;

Ήταν μια παραδοχή ήττας;

Ήταν ένα αγοραίο βήμα;

Ήταν μια παράσταση χωρίς διακύβευμα;

Ήταν μια νωχελική χειρονομία προς το κοινό;

Ήταν μια τετριμμένη επανάληψη της παλαιάς χρυσοτόκου συνταγής;

Ήταν μια βαρετή ανάμιξη υλικών;

Ήταν ένα ολισθηρό και πονηρό μονοπάτι;

Νομίζω όχι.

 

Ὁ Ἱωνᾶς καί τό κῆτος

 

Ο Jonah Levin (Paul Simon) 

και το εξώφυλλο του One Trick Pony

They say Jonah, he was swallowed by a whale

But I say there's no truth to that tale

I know Jonah, he was swallowed by a song

-Paul Simon

Ο τίτλος παραπέμπει σε ένα όχι και τόσο γνωστό τραγούδι του Πολ Σάιμον, το Jonah, από το One Trick Pony (1980).  Πρόκειται μάλλον για μια αργή μπόσα νόβα με χαρακτήρα fusion, αποτέλεσμα της συμμετοχής σπουδαίων μουσικών του είδους, συμπεριλαμβανομένου του ενορχηστρωτή και σημαντικού συνθέτη για τον κινηματογράφο (και όχι μόνο) Ντέιβ Γκρούσιν.

Η μπαλάντα αφηγείται τις δυσκολίες που έχει ο βίος του περιοδεύοντος καλλιτέχνη, αποτίοντας, ταυτόχρονα, φόρο τιμής στους ξεχασμένους από το κοινό ομότεχνούς του (σαν κι αυτόν που υποδύεται στην ομότιτλη με το άλμπουμ ταινία). 

Λέει για τα βάσανα της τέχνης (του), χρησιμοποιώντας μεταφορικά την ιστορία του Ιωνά και του κήτους, μιλώντας αλληγορικά για την δύναμη του περιβάλλοντος χώρου της τέχνης, που μπορεί να αφανίσει τον καλλιτέχνη που την υπηρετεί και, εμμέσως πλην σαφώς, για τη δύναμη που έχει το τραγούδι ως μορφή τέχνης να "αφανίσει" οποιονδήποτε, ακόμη και τον δημιουργό του.

Συμμεριζόμαστε αυτήν την άποψη, όχι γιατί μας πείθουν τα έμμεσα επιχειρήματα του "βασανισμένου" τραγουδοποιού, ήρωα της αφήγησης, αλλά διότι μας την αποκαλύπτει η ιδιοφυής μπαλάντα του Πολ Σάιμον με την υποβλητική της δύναμη.

Vangelis

Καλοκαίρι 1982, στο δωμάτιο του Η.Π., ακούμε μουσική και διαφωνούμε αστειευόμενοι για τα απολύτως μπανάλ και άλυτα διλήμματα: Μπητλς ή Στόουνς, Λέννον ή Μακάρτνεϊ, Τζάγκερ ή Ρίτσαρντς, Σέρτζεντ Πέππερς ή Δέαρ Σατάνικ, κ.τ.ο.

Ο Η.Π. είχε πολύ ενημερωμένη δισκοθήκη. Ήξερε πρόσωπα και πράγματα και άκουγε και ελληνική ποπ. Μας έβαζε να ακούσουμε 45άρια των Forminx, και άλλων. Από τους Forminx περάσαμε στους Aphrodite's Child και κάπου εκεί το πράγμα άρχισε να γίνεται ενδιαφέρον.

Κάπως έτσι έμαθα καλύτερα τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, τον οποίο ήξερα ως τον Έλληνα συνθέτη του Chariots Of Fire, για το οποίο  είχε κερδίσει το όσκαρ μουσικής επένδυσης, αλλά και από μια δουλειά του με τον Τζον Άντερσον των Γιες, το 45άρι I Hear You Now, που παιζόταν στα διαλείμματα του προγράμματος, στη ντίσκο που συχνάζαμε.

Όταν ακούσαμε το "666" για πρώτη φορά, (στο δωμάτιο του φίλου μας) ήταν συγκλονιστική εμπειρία. Απίθανα κήμπορντς, κιθάρες, μπάσα, ερμηνείες και απαγγελίες, επιπλέον η Ειρήνη Παπά σε έναν από τους πλέον διαβόητους αυτοσχεδιασμούς που έχουν ηχογραφηθεί. Αυτά μας εντυπωσίαζαν τότε, καθώς και η ιδιαίτερη progressive αισθητική, κάτι που εμείς, οι ημιμαθείς, θεωρούσαμε χαρακτηριστικό των αγγλοσαξόνων (Genesis, Yes, Procol Harum κλπ.). Πρωτοποριακός ήχος, progrock αλλά και στοιχεία έθνικ, απίθανο χιούμορ στους στίχους του Κώστα Φέρρη και γενικότερα στη σύλληψη και την ηχογράφηση του έργου. Το θέμα και μόνο (η Αποκάλυψη) θα μπορούσε να τους είχε οδηγήσει σε εξπρεσιονιστικές υπερβολές τύπου γκόθικ ή μέταλ, όμως, μεσογειακοί και ανατολίτες όντες, οι Aphrodite's Child έκαναν μια εντελώς άλλη προσέγγιση στο θέμα, απρόοπτη, αξεπέραστη. Το ακούγαμε ξανά και ξανά...

Από τότε πέρασαν τα χρόνια και το διαδίκτυο έκανε προσιτές και τις πλέον δυσεύρετες δουλειές του σπουδαίου Vangelis. Ο θαυμασμός μου για τη δουλειά του έμεινε αμείωτος (ό,τι και να σημαίνει αυτό) και η θλιβερή είδηση του θανάτου του έφερε στο μυαλό μου αυτή την υπέροχη εποχή που τον ανακαλύπταμε πολύ νέοι και αδαείς.